Vorstbescherming voor fruitteelt: methoden, kosten en effectiviteit

"Wat werkt het best tegen vorst, en wat kost het?" Die vraag komt elk voorjaar terug. Het eerlijke antwoord hangt af van het soort vorst, de grootte van uw perceel, het water dat u heeft en de handen die u 's nachts beschikbaar heeft. Hieronder zetten we de methoden naast elkaar, met de cijfers die we kennen en de beperkingen die erbij horen.
FruitSecurity Holland beschermt fruit tegen het weer, op meer dan 9,1 miljoen m² in 33 landen. Tegen vorst verkopen wij vorstkaarsen, de Ecobooster en de Frostfan. Alle gegevens per product staan op onze pagina Vorstbescherming.
Wat vorst met uw fruit doet
Daalt in het voorjaar de temperatuur 's nachts tot rond het vriespunt terwijl de bomen in de knop of in bloei staan, dan kunnen de knoppen bevriezen. De schade ziet u maanden later: minder vruchtzetting, vruchtrui (vruchten met weinig of geen pitten die niet doorgroeien) en vorstringen of ruwe plekken op de vruchten. Vroegbloeiende fruitsoorten lopen meer risico dan laatbloeiende.
Welke methode werkt, hangt af van het soort vorst. Bij stralingsvorst, op een heldere en windstille nacht, straalt de grond warmte uit en zakt de kou naar beneden. Op ongeveer 8 meter hoogte blijft dan een warmere laag liggen. Bij koude wind zonder die warmere laag valt er niets naar beneden te halen.
De methoden
Tegen stralingsvorst zijn er drie manieren: plaatselijk warmen tussen de bomen, de warmere lucht naar beneden mengen, of mengen en warmen tegelijk. Beregenen werkt op een andere manier en staat er ter vergelijking bij.
Warmen met vorstkaarsen
Vorstkaarsen zijn snel neergezet en u heeft er geen machine voor nodig. U zet ze tussen de bomen en steekt ze aan als de temperatuur zakt. Er zijn twee soorten: de antivrieskaars groen op gel en de paraffine vorstkaars. De gelkaars brandt ongeveer 8 uur, de paraffinekaars 8 tot 9 uur. Paraffine is makkelijk aan te steken en laat geen as achter, en geeft iets meer rook dan gel.
| Temperatuur | Kaarsen per ha per nacht |
|---|---|
| −2 °C | 200 |
| −3 °C | 250 tot 300 |
| −4 °C | 300 tot 350 |
| −5 tot −7 °C | 350 tot 500 |
Houd 350 tot 400 kaarsen per hectare op voorraad en steek er eerst 200 tot 250 aan. De rest steekt u aan als de vorst strenger wordt of als er een tweede vorstnacht komt. De keerzijde is handwerk: elke vorstnacht zet u de kaarsen opnieuw neer en steekt u ze aan.
Warmen met de Ecobooster VF1
De Ecobooster VF1 is een kleine pelletkachel met schoorsteen die los tussen de bomen staat. Hij stookt houtpellets zonder rook of roet, geeft 12 tot 15 kW en brandt ongeveer 6 tot 8 uur op een vulling. In een open boomgaard rekent u 50 tot 70 kachels per hectare. Anders dan een kaars gebruikt u de VF1 elke vorstnacht opnieuw. Het werk zit in het aantal: al die kachels vult en ontsteekt u zelf.
Mengen met de Frostfan
De Frostfan haalt de warmere lucht van ongeveer 8 meter hoogte naar beneden en mengt die met de koude laag bij de grond. In een heldere, windstille nacht scheelt dat een paar graden in uw aanplant. Hij draait op diesel en is mobiel: u trekt hem achter de trekker naar het perceel en zet hem op zijn steunpoten. Een betonfundering is niet nodig. De kop draait 360 graden rond, of staat vast in de richting die u kiest. Een afstandsbediening is er als optie.
| Frostfan 250 | Frostfan 650 | |
|---|---|---|
| Dekking (open boomgaard) | tot 4 ha | tot 6 ha |
| Luchtsnelheid | 23 m/s | 36 m/s |
| Motor | diesel, 17,6 kW | diesel met turbo, 48,6 kW |
| Verbruik | 5 l per uur | 14 l per uur |
| Tank | 60 l, ongeveer 12 uur | 200 l, ongeveer 14 uur |
| Hoogte in bedrijf | 7,8 m | 7,8 m |
| Maximale wind in bedrijf | 35 km/u | 35 km/u |
| Maximale helling bij opstellen | 6° | 6° |
De grens van de Frostfan: hij werkt bij stralingsvorst, als er een warmere laag boven het perceel ligt, en tot 35 km/u wind. Bij koude wind zonder warmere laag helpt mengen niet.
Mengen en warmen: Ecobooster VF4 en VF8 bij een vorstventilator
De Ecobooster VF4 en de Ecobooster VF8 zijn pelletbranders die u bij een vorstventilator zet. De ventilator verdeelt hun hete lucht over het perceel. Ze passen bij elke vorstventilator, vast of mobiel, een Frostfan of een ander merk. Staat er al een ventilator, dan vult u die hiermee aan.
- Ecobooster VF4: vier branders op vier poten, 300 kW, 80 kg pellets per vulling, 8 tot 10 uur. U zet er 3 tot 10 bij een vorstventilator.
- Ecobooster VF8: acht branders in een driepuntsbok voor de trekker, ongeveer 6 uur per vulling. U zet er 1 tot 3 bij een vorstventilator.
Staat er in een blok geen vorstventilator, dan is er de Ecobooster met eigen ventilator. U rekent 1 per hectare. Hij stookt houtpellets en heeft alleen een klein aggregaat nodig.
Beregenen
Bij beregenen bevriest het water op de knop en geeft daarbij warmte af, ongeveer 334 kJ per kilo water. Zolang er continu water bij komt, blijft de knop rond 0 °C. De sproeier moet daarvoor minstens eens per minuut rond.
Het kan alleen als er genoeg zoet water is. Reken op ongeveer 3 mm per uur, dat is ongeveer 30 m³ per hectare per uur; bij −5 °C of wind meer. Een nacht van 10 uur kost dus al snel 300 m³ per hectare, en het waterschap begrenst de onttrekking soms. Begin voordat het onder nul gaat en stop pas als het ijs vanzelf smelt. Te vroeg stoppen of een pomp die uitvalt maakt de schade groter. Takken en draden krijgen ijslast, en het hagelnet moet tijdens beregening in winterstand staan.
Wat kost vorstbescherming?
De actuele prijs staat bij elk artikel in de webshop. Hier gaat het om hoe de kosten zijn opgebouwd, want daarin verschillen de methoden het meest: wat u één keer koopt, en wat u elke vorstnacht opnieuw verbruikt.
| Methode | Eén keer kopen | Per vorstnacht | Werk in de nacht |
|---|---|---|---|
| Vorstkaarsen | geen machine; een voorraad van 350 tot 400 kaarsen per ha | 200 tot 500 kaarsen per ha, afhankelijk van de kou | neerzetten en aansteken, elke nacht opnieuw |
| Ecobooster VF1 | 50 tot 70 kachels per ha | houtpellets | alle kachels vullen en aansteken |
| Ecobooster met eigen ventilator | 1 per ha, met een klein aggregaat | houtpellets en stroom uit het aggregaat | per hectare vullen en starten |
| Frostfan 250 | 1 machine voor tot 4 ha | 5 l diesel per uur; bij een nacht van 10 uur 50 l, ongeveer 12,5 l per ha | naar het perceel rijden, opstellen, starten |
| Frostfan 650 | 1 machine voor tot 6 ha | 14 l diesel per uur; bij een nacht van 10 uur 140 l, ongeveer 23 l per ha | naar het perceel rijden, opstellen, starten |
| Ecobooster VF4 | 3 tot 10 per vorstventilator | 80 kg houtpellets per stuk per vulling van 8 tot 10 uur | vullen en aansteken |
| Ecobooster VF8 | 1 tot 3 per vorstventilator | houtpellets, ongeveer 6 uur per vulling | vullen en aansteken |
| Beregening | pomp, leidingen en sproeiers, en genoeg zoet water | ongeveer 300 m³ water per ha bij een nacht van 10 uur | de hele nacht doorlopen, tot het ijs smelt |
Reken het voor uw eigen bedrijf uit met drie getallen: de prijs uit de webshop, de aantallen hierboven en het aantal vorstnachten in een gemiddeld voorjaar op uw perceel. Bij één of twee vorstnachten per jaar weegt de aanschaf het zwaarst. Bij veel vorstnachten weegt wat u per nacht verbruikt zwaarder, en het werk in de nacht ook.
Wat past waar?
| Oplossing | Hoeveel | Sterk in | Beperking |
|---|---|---|---|
| Vorstkaarsen | 200 per ha bij −2 °C, 350 tot 500 bij −5 tot −7 °C, per nacht | snel neergezet, geen machine nodig | handwerk: elke nacht opnieuw neerzetten en aansteken |
| Ecobooster VF1 | 50 tot 70 per ha (open boomgaard) | herbruikbaar, 12 tot 15 kW, ongeveer 6 tot 8 uur op een vulling | veel stuks per ha, die u allemaal vult en aansteekt |
| Ecobooster VF4 | 3 tot 10 per vorstventilator | 300 kW extra warmte in de luchtstroom | werkt alleen samen met een vorstventilator |
| Ecobooster VF8 | 1 tot 3 per vorstventilator | acht branders, ongeveer 6 uur per vulling | werkt alleen samen met een vorstventilator |
| Ecobooster met eigen ventilator | 1 per ha | voor een blok zonder vorstventilator; alleen een klein aggregaat nodig | dekt ongeveer 1 ha per stuk |
| Frostfan 250 en 650 | 1 per 4 ha (250) of 6 ha (650), open boomgaard | grote oppervlakte met één machine; mobiel, geen fundering | werkt bij stralingsvorst met een warmere laag erboven, tot 35 km/u wind; bij koude wind zonder warmere laag helpt mengen niet |
| Beregening (ter vergelijking) | ongeveer 30 m³ per ha per uur; meer bij −5 °C of wind | houdt de knop rond 0 °C zolang er water bij komt | alleen met genoeg zoet water; ijslast op takken en draden; hagelnet in winterstand; niet stoppen voordat het ijs smelt |
In gewone woorden:
- Een klein blok of een paar vorstnachten per jaar: vorstkaarsen. Geen machine, wel handwerk.
- Warmte tussen de bomen die u elk voorjaar opnieuw gebruikt: de Ecobooster VF1.
- Een blok zonder vorstventilator, zonder 50 tot 70 kachels per hectare: de Ecobooster met eigen ventilator.
- Een groter open perceel met stralingsvorst: de Frostfan 250 voor tot 4 ha of de 650 voor tot 6 ha.
- Er staat al een vorstventilator, van welk merk ook: zet er een Ecobooster VF4 of VF8 bij.
- Genoeg zoet water en een installatie die de hele nacht doorloopt: beregenen.
Combineren kan, waar het perceel dat toelaat. Een vorstventilator met een Ecobooster VF4 of VF8 erbij mengt en warmt in dezelfde nacht. De aantallen in dit artikel zijn richtwaarden. Wat u nodig heeft, hangt af van de kou, de wind en uw perceel.
Bestellen
Alles in dit artikel bestelt u in de webshop; de prijs staat bij elk artikel. Vragen over een product? Mail naar sales@fruitsecurityholland.com of bel +31 318 301731.
Hoeveel vorstnachten had u de afgelopen vijf voorjaren, en hoeveel daarvan kostten u bloei?
